3-р хичээл ХАБЭА

Hicheeldaalgavar

 Мэргэжлээс шалтгаалах өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх
Ажиллагсдын бие махбодид хөдөлмөрлөх үүргээ биелүүлэх явцад үйлдвэрлэлийн сөрөг хүчин зүйлийн нөлөөллөөс шалтгаалан үүссэн эмгэг.

Мэргэжлээс шалтгаалах өвчнийг дотор нь ангилж үзвэл:

67% – Амьсгалын замын өвчлөл /тоос, шороотой нөхцөлд ажилладаг/

12% – Мэдрэлийн өвчин /Өндөр ачаалалтай, дуу чимээ ихтэй орчинд ажилладаг/

11% – Хордлого /Хортой нөхцөлд ажилладаг/

7% – Мэс засал /Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангаагүйгээс осолд орсон/

3% – Чих, хамар, хоолойн өвчин /Дуу чимээ ихтэй орчин ажилладаг/

ТООС ҮҮСГЭХ ЭХ ҮҮСВЭРҮҮД

Дулааны цахилгаан станцууд

•  Хала...

[Дэлгэрэнгүй...]

2-р хичээл ХАБЭА

Hicheeldaalgavar

 Ажил эхлэхийн өмнөх аюулгүй ажиллагааны зааварчилгаа

2.1. Ажлын хувцас өмсч бүх товчийг бүрэн товчилж, сул унжуулахгүй байх, хувцсандаа ямар нэг зүү, хайч, хутга гэх мэт биед гэмтэл цочрол үзүүлж болох хурц үзүүртэй зүйл байгаа эсэхийг шалгах,

2.2. Ажлын байран дахь агааржуулалт, гэрэлтүүлэг хэвийн эсэх, тоног төхөөрөмжүүдийн бүрэн бүтэн байдал,

2.3. Ажлын бүс дэх зам, гарц чөлөөтэй эсэх, хоол үйлдвэрлэлийн ширээ, тавиур, тоног төхөөрөмжийн суурилагдсан байдал, ажлын багаж хэрэгсэл, түүхий эд, тэргэнцэр зэрэг нь тохиромжтой байрлагдсан эсэхийг тус тус шалгана,

2.4. Ажлын байранд тавигддаг м...

[Дэлгэрэнгүй...]

1-р хичээл ХАБЭА

Hicheeldaalgavar

 Аюулгүйн тэмдэг тэмдэглэгээ

Үйлдвэрлэл болон үйлчилгээний ямар ч салбарт хүмүүсээс тухайн гүйцэтгэж байгаа ажилдаа дээд зэргээр анхаарал хандуулахыг шаарддаг. Зарим тохиолдолд ажилчин хүн осолд орох нөхцлийг өөрийн мэдэлгүй бүрдүүлсэн байдаг. Хүний сэтгэл зүй болон физиологийн чадамжийг ашиглан ажилчдыг осолд өртөхгүй байх нөхцлийг хангах, хөдөлмөрлөх таатай орчныг бүрдүүлэхэд өнгө зайлшгүй чухал нөрөө үзүүлдэг. Чимээ шуугиан ихтэй орчинд  дуут дохиог сонсдоггүй тул тээврийн хэрэгсэл болон түүний явах зурвасыг тод өгөөр будах нь үйлдвэрийн ажилчид тус орчныг ямагт аюултай бүс хэмээн үзэж анхаа...

[Дэлгэрэнгүй...]

Read the text and answer.

Hicheeldaalgavar

 William Shakespeare was born on April 23, 1564 to John Shakespeare, a tradesman, and Mary Arden, the daughter of a landowner. He died on the same day at the age of 52, 1616. Shakespeare attended the local grammar school, where he received classical education of Greek, Roman comedy, ancient history rhetoric, grammar and Latin. When he was a child his father was in serious financial debt. It was the main reason why he didn’t attend any university. In 1582 at the age of 18, he married Anne Hathaway, who was eight years older than he was.

Shakespeare is an author whose works have been translated...

[Дэлгэрэнгүй...]

Table of some English Tenses

Hicheeldaalgavar

 

tense

Affirmative/Negative/

Question

Use

Signal Words

Simple Present

A: He speaks.
N: He does not speak.
Q: Does he speak?

§  action in the present taking place once, never or several times

§  facts

§  actions taking place one after another

§  action set by a timetable or schedule

always, every …, never, normally, often, seldom, sometimes, usually
if sentences type I (If I talk, …)

Present ...

[Дэлгэрэнгүй...]

Riddles

Hicheeldaalgavar

 1.             What goes up and down stairs without moving?

2.             Give it food and it will live; give it water and it will die.

3.             What can you catch but not throw?

4.             I run, yet I have no legs. What am I?

5.             Take one out and scratch my head, I am now black but once was red.

6.             Remove the outside, cook the inside, eat the outside, throw...

[Дэлгэрэнгүй...]

My Office - Reading

Hicheeldaalgavar

 Read about the office.

This is where I work. The name of my company is Marshall Publishing. I started working here six years ago. I spend a lot of time on the phone, speaking to our clients, especially in Japan and Saudi Arabia. It's lucky that they all speak very good English because I don't speak Japanese or Arabic! I also do some work in the advertising department of the company, helping to make adverts for radio stations around the world. That's my favorite part of the job.

It's not a big office and it's not very modern either, but we really like working here. There's only one computer an...

[Дэлгэрэнгүй...]

CITIES AND TOWNS

Hicheeldaalgavar

 Joel: So, Michele, you said you are from Canada.

Michele: Yeah.

Joel: What part of Canada?

Michele: I lived in Ontario in a small town called Beaverton.

Joel: Beaverton. And so how big is the town?

Michele: It was pretty small, about seven or eight thousand people I think.

Joel: Wow, that's pretty small.

Michele: Yeah.

Joel: Did you like that?

Michele: I think when I was really little I liked it. It was nice to play outside with your friends and we always felt really safe. When I got older as a teenager, sometimes I thought it was pretty boring being in such a small town, but I thin...

[Дэлгэрэнгүй...]

Choose the right answer .

Hicheeldaalgavar

 1.  I have ....in a restaurant many times. /eat , eaten/

2.  Mongolians always …… meat. / eat , eaten /                         

3.  Have you ever……… bread? / bake , baked /

4.  She …….. made Chinese food. / has, have /

5.  They have never …… kiwi juice / drink , drunk /

6.  Have you ……… made a cake?  / ever , never /

7.  I have ……… eaten horse meat. /  ever , never /

8.  My sister ……roasted chicken many times.  /has, have/

[Дэлгэрэнгүй...]

COMPARATIVE - SUPERLATIVE

Hicheeldaalgavar

 Fill in the gaps with the comparative form of the adjectives given.

1.  A rock is  than a leaf. (heavy)

2. Our house is than yours. (big)

3. The princess is than the witch. (beautiful)

4. Tom is a student than Mary. (good)

5. Bicycles are than motorbikes. (safe)

6. July is than January. (hot)

7. A lion is than a cat. (dangerous)

8. Helen is than Mary. (happy)

9. Computers are than telephones. (expensive)

10. I think golf is than football. (boring)

 

Fill in the gaps with the superlative form of the adjectives given.

 1. It is the shop in town. (large)

2. Monday is the day of the...

[Дэлгэрэнгүй...]

Test

Hicheeldaalgavar

1. Choose the correct alternative for each sentence.
(Comparatives or Superlatives)
1. The Everest is _____ the Aconcagua
a) the highest
b) highest than
c) the higher than
d) higher than
2. Last week we had _____ day in Santiago, the temperature was –18өC
a) the colder
b) the coldest
c) the cold
d) colder than
3. To fall from a motorcycle is _____ to fall from a bicycle.
a) more painful
b) more painful than
c) painfuller than
d) the painfullest
4. I don’t think your bike is _____ mine.
a) fastest than
b) faster
c) fastest
d) faster than
5. Michael was _____ basketbal...
[Дэлгэрэнгүй...]

Everyday activities - Өдөр тутам хийдэг зүйлс

Hicheeldaalgavar

 1. босох

2. шүршүүрт орох

3. шүдээ угаах

4. шүдний утсаар шүдээ цэвэрлэх

5. сахлаа хусах

6. хувцасаа өмсөх

7. нүүрээ угаах

8. нүүрээ будах

9. үсээ самнах

10. үсээ самнах

11. ороо засах

12. хувцасаа тайлах

13. баннанд орох

14. орондоо орох

15. унтах

16. өглөөний цай хийх

17. өдрийн хоол хийх

18. оройн хоол хийх

19. өглөөний цайгаа уух

20. өдрийн хоолоо идэх

21. оройн хоолоо идэх

...
[Дэлгэрэнгүй...]

English Irregular Verbs (Англи хэлний Дүрмийн бус үйл үгнүүд)

Hicheeldaalgavar

 English Irregular Verbs-Англи хэлний Дүрэмийн бус үйл үгүүд ...

Infinitive Form-Анхны хэлбэр

Simple Past Tense-Өнгөрсөн цаг

Past Participle-Бүр өнгөрчихсөн цаг

awake-сэрэх, сэрээх

awoke

awoken

be-байх

was, were

been

bear-тэсэх

bore

born

beat-цохих

beat

beat

become-бий болох

became

become

begin-эхлэх

began

begun

bend-нугалах, тахийлгах

bent

bent

beset-бэрхшээл учруулах

beset

beset

bet-мөрий тавих

bet

bet

bid-үнэ хаялцах

bid/bade

bid/bidden

bind-хүлэх, боох

bound

bound
[Дэлгэрэнгүй...]

English Irregular Verbs (Англи хэлний Дүрмийн бус үйл үгнүүд)

Hicheeldaalgavar

 English Irregular Verbs-Англи хэлний Дүрэмийн бус үйл үгүүд ...

Infinitive Form-Анхны хэлбэр

Simple Past Tense-Өнгөрсөн цаг

Past Participle-Бүр өнгөрчихсөн цаг

awake-сэрэх, сэрээх

awoke

awoken

be-байх

was, were

been

bear-тэсэх

bore

born

beat-цохих

beat

beat

become-бий болох

became

become

begin-эхлэх

began

begun

bend-нугалах, тахийлгах

bent

bent

beset-бэрхшээл учруулах

beset

beset

bet-мөрий тавих

bet

bet

bid-үнэ хаялцах

bid/bade

bid/bidden

bind-хүлэх, боох

bound

bound
[Дэлгэрэнгүй...]

English Irregular Verbs (Англи хэлний Дүрмийн бус үйл үгнүүд)

Hicheeldaalgavar

 English Irregular Verbs-Англи хэлний Дүрэмийн бус үйл үгүүд ...

Infinitive Form-Анхны хэлбэр

Simple Past Tense-Өнгөрсөн цаг

Past Participle-Бүр өнгөрчихсөн цаг

awake-сэрэх, сэрээх

awoke

awoken

be-байх

was, were

been

bear-тэсэх

bore

born

beat-цохих

beat

beat

become-бий болох

became

become

begin-эхлэх

began

begun

bend-нугалах, тахийлгах

bent

bent

beset-бэрхшээл учруулах

beset

beset

bet-мөрий тавих

bet

bet

bid-үнэ хаялцах

bid/bade

bid/bidden

bind-хүлэх, боох

bound

bound
[Дэлгэрэнгүй...]

Past Continuous Tense (Өнгөрөн үргэлжиж буй цаг)

Hicheeldaalgavar

 We use Past Continuous Tense an action which was in progress (was happening) at a stated time in the past. Энэ цагийг ямар нэгэн үйл явдал тодорхой хугацаанд урьд өмнө өрнөж байсан тохиолдолд хэрэглэнэ.

Form: Sub+was/were+verb+ing

Example:

I was watching TV when she called. (Түүнийг дуудахад би зурагт үзэж байсан)

When the phone rang, Boloro was writing a letter. (Утас дуугарахад Болороо захиа бичиж байсан)

While we were having the breakfast, it started to rain. (Биднийг өглөөний цайгаа ууж байхад бороо орж эхэлсэн)

* "Were" бол "was" ын олон тооны хэлбэр.

When you use the Past Contin...

[Дэлгэрэнгүй...]

Simple Future Tense ( Жирийн ирээдүй цаг)

Hicheeldaalgavar

 We use Simple future tense when we have a plan or intention to do something in the future, we usually use other tenses or expressions. Жирийн ирээдүй цаг нь ирээдүйд болох үйл явдлыг хэлнэ.

Form: Sub+will+verb

Example: I will write few articles.(Би хэдэн өгүүллэгүүд бичнэ.)

Hishigee will come in the summer.(Хишигээ зун ирнэ)

Simple Future has two different forms in English: "will" and "going to" Although the two forms can sometimes be used interchangeably, they often express two very different meanings. Both "will" and "be going to" refer to a specific time in the future. Жирийн ирээдүй ц...

[Дэлгэрэнгүй...]

Wh Question words (Wh-ээр эхэлсэн асуух үг ба асуух үгүүд)

Hicheeldaalgavar

 We use question words to ask certain types of questions. We often refer to them as Wh words because they include the letters Wh (for example Why, what). Ихэндээ Англи хэлэнд асуух үгүүд нь Wh-ээр эхэлсэн байдаг. Эдгээр үгийг ямар нэгэн юм хүнээс асуухдаа хэрэглэнэ.


Wh-ээр эхэлсэн үгнүүд өөрөөр хэлбэл where, what, when, who гэх мэт нь байрлал (where), хүн (who), эд зүйлс (things), үйл явдлын байдал, чанар (how), үйл явдал болон байдлын үндэслэл, нотолгоо (why) зэргийг асуухад хэрэглэгдэнэ. Доорх хүснэгтэнд дэлгэрэнгүй тайлбарлаж бичсэнийг жишээтэй нь хамт харна уу?

Question Word-Асуух ...

[Дэлгэрэнгүй...]

Countries/Nationalities... (Улс орон, үндэстэн...)

Hicheeldaalgavar

 Улс, үндэстэн, хэл болон далбаа

Country / Nationality / Language

Улс/үндэстэн/хэл

Capital Cities

Нийслэл хотууд

Flags

Далбаа



Англи хэлэнд улс орон болон тухайн улс орноос гаралтай бүтээгдэхүүн, хүмүүс, үйлчилгээ зэргийг тодорхойлж буй тэмдэг нэрүүдийг оноосон нэр гэж нэрлэх ба тогтмол ТОМ ҮСГЭЭР эхэлж бичдэг болохыг бүү март.

For example: Irish coffee-Ирланд кофе, Belgium chocolate is very famous. Белги шоколад бол маш нэртэй.

Country-Орон

Nationality-Үндэстэн

Official Language(...

[Дэлгэрэнгүй...]

Past simple tense-question form-Энгийн өнгөрсөн цаг – асуух хэлбэр - "Did..? "

Hicheeldaalgavar

 бичигдэнэ.

Зөвшөөрсөн хэлбэр

Үгүйсгэсэн хэлбэр

I worked.

I didn`t work.

You worked.

You didn`t work.

He/She worked.

He/She didn`t work.

It worked.

It didn`t work

We worked.

We didn`t work.

They worked.

They didn`t work.

Асуух хэлбэр

Did

I

have

something?

you

do

he

like

she

want

it

need

we

play

you

see

they

read

 

...

When

did

you

visit

last Friday?

What

did

he

do

yesterday?

Where

did

she

go

on holiday?

Who

did

you

[Дэлгэрэнгүй...]